جبهه جنوبی[ویرایش]
نام عملیات تاریخ شروع تاریخ پایان منطقه نبرد رمز عملیات نیروهای عمل‌کننده نتایج عملیات عملیات دزفول ۲۳ مهر ۱۳۵۹ ۲۳ مهر ۱۳۵۹ غرب پل نادری و رودخانه کرخه، سه راه قهوه خانه ارتش تثبیت پل نادری و عقب راندن دشمن از قسمتی از غرب کرخه عملیات نصر ۱۵ دی ۱۳۵۹ ۱۸ دی ۱۳۵۹ هویزه-کرخه‌کور- دشت آزادگان - ارتش و
دانشجویان
پیرو خط امام نیروهای ایرانی بخشی از شهر خرمشهر را آزاد کردند ولی به دلیل پیشروی ناهماهنگ در محورها و نبود پشتیبانی مناسب، مواضع تثبیت نگردیده و نیروهای ایرانی عقب رانده شدند عملیات توکل ۲۰ دی ۱۳۵۹ ۲۰ دی ۱۳۵۹ شمال آبادان- سه‌راهی ماهشهر - ارتش تلاش نیروهای ایرانی در جهت جلوگیری از محاصره آبادان و عبور نکردن نیروهای عراقی از کارون با شکست روبرو شد عملیات فرمانده کل قوا ۲۱ خرداد ۱۳۶۰ ۲۵ خرداد ۱۳۶۰ سپاه عملیات ثامن الائمه ۵ مهر ۱۳۶۰ ۵ مهر ۱۳۶۰ نصرمن‌الله و فتحٌ‌قریب ارتش بازپسگیری ساحل شرقی رودخانه کارون-خارج کردن آبادان از محاصره یکساله-آزادسازی بیش از ۱۵۰ کیلومترمربع از اراضی اشغال شده نوسط ارتش عراق-کلاسیک ترین عملیات نیروهای ایرانی در طول جنگ که کاملا بر پایه اصول نظامی بود عملیات طریق القدس ۸ آذر ۱۳۶۰ ۱۵ آذر ۱۳۶۰ شمال‌و جنوب کرخه- دشت آزادگان حسین‌بن‌علی ارتش و سپاه آزادسازی بستان و ۷۰ روستای منطقه و ۵ پاسگاه مرزی-تصرف مناطق الله اکبر و تنگه چزابه عملیات فتح المبین ۲ فروردین ۱۳۶۱ ۱۰ فروردین ۱۳۶۱ غرب کرخه یازهرا(س) ارتش و سپاه بازپسگیری ۲۵۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران از نیروهای عراقی-آزادسازی جاده استراتژیک دزفول تا دهلران-تصرف چاه‌های نفت ابوقریب در ارتفاعات تینه-اسارت ۱۵۰۰۰ سرباز عراقی توسط نیروهای ایرانی عملیات بیت المقدس ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ ۳ خرداد ۱۳۶۱ خرمشهر- دشت آزادگان یا علی‌ابن‌ابیطالب علیه‌السّلام ارتش و سپاه آزادسازی خرمشهر و منطقه هویزه و پادگان حمید-انهدام۲۰٪ از ارتش عراق-آزادسازی۵۰۳۸ کیلومترمربع از مناطق اشغال شده-عقب‌نشینی گسترده نیروهای عراق از استان خوزستان و موضعگیری آنها در اطراف شهر بصره جهت مقابله با حمله احتمالی نیروهای ایرانی عملیات رمضان ۲۲ تیر ۱۳۶۱ ۷ مرداد ۱۳۶۱ شرق بصره یا صاحب‌الزمان ادرکنی ارتش و سپاه موفقیت نیروهای ایرانی در محاصره بصره و شکست در نفوذ و تصرف آن شهر عملیات محرم ۱۰ آبان ۱۳۶۱ ۲۰ آبان ۱۳۶۱ موسیان- ارتفاعات مرزی «میال حمرین»- جنوب‌شرقی دهلران یا زینب(س) ارتش و سپاه از اهداف این عملیات بازیابی روحیه رزمندگان ایرانی بعد از شکست در عملیات رمضان بود-تصرف منابع نفتی موسیان و بیات و همچنین حوضچه‌های نفتی زبیدات که مشتمل بر ۷۰۰ حلقه چاه نفتی بود-تصرف جاده طیب به شهرانی-تصرف جاده تدارکاتی بغداد به بصره-رسیدن نیروهای به نقطه مرزی به طول۵۰ کیلومتر عملیات والفجر مقدماتی ۱۷ بهمن ۱۳۶۱ ۲۱ بهمن ۱۳۶۱ فکه‌-چزابه یاالله‌-یاالله‌-یاالله سپاه لو رفتن طرح عملیات توسط نیروهای سازمان مجاهدین خلق-ناکامی نیروهای ایرانی در تصرف پل غزیله و تصرف شهر العماره عملیات والفجر ۱ ۲۱ فروردین ۱۳۶۲ ۲۸ فروردین ۱۳۶۲ جبل فوقی- شمال فکه یاالله‌-یاالله‌-یاالله ارتش ( به نظر می رسد سپاه درست است) دستیابی نسبی نیروهای ایرانی به ارتفاعات موردنظر-ضعف فرماندهی نیروهای زمینی به جهت اتکای بیش از حد به واحد توپخانه-ناکامی در الحاق یگانها به یکدیگر بعد از پایان عملیات-عقب نشینی نیروهای ایرانی به مواضع قبلی بعد از چند روز عملیات خیبر ۳ اسفند ۱۳۶۲ ۲۲ اسفند ۱۳۶۲ هورالهویزه یا رسول الله ارتش و سپاه در محور شمالی عملیات‌(العزیز)نیروهای ایرانی توانستند خود را به رودخانه دجله رسانده و تردد خودروهای راه بصره به بغداد را قطع کنند-تصرف دو جزیره مجنون به مساحت ۱۶۰ کیلومتر مربع‌-تصرف ۵۰ حلقه چاه نفت-استفاده گسترده عراق از سلاح شیمیایی-شروع جنگ نفت‌کشها عملیات بدر ۱۹ اسفند ۱۳۶۲ ۲۶ اسفند ۱۳۶۳ هورالهویزه- شمال بصره یا فاطمه‌الزّهرا(س) سپاه پیشروی کم نیروهای ایرانی در مواضع عراق تا شرق دجله و ناکامی در عبور از آن-ناتوانی آتشباری مناسب نیروهای ایرانی به نیروهای عراق به دلیل کمبود امکانات-عقب نشینی از نیمی از مناطق متصرف شده بعد از یک هفته-شروع جنگ شهرها عملیات والفجر ۸ ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ ۲۹ فروردین ۱۳۶۵ شبه‌جزیره فاو یا فاطمه‌الزهرا(س) سپاه تصرف شهر فاو، راس‌البیشه، جاده فاو تا بصره-قطع دسترسی عراق به خلیج فارس-گسترده ترین استفاده از سلاح‌های شیمیایی در طول جنگ از جانب ارتش عراق-اسارت ۳۰۰۰ سرباز عراقی توسط نیروهای ایرانی-تصویب قطعنامه ۵۸۲ شورای امنیت-ساخت پل «بعثت»با استفاده از ۵۰۰۰ لوله بر روی اروند رود-مصدومیت شیمیایی بیش از ۱۵۰۰۰ سرباز ایرانی در ۱۷ روز-ورود رابرت مک‌فارلین به تهران عملیات کربلای ۴ ۳ دی ۱۳۵۶ ۵ دی ۱۳۶۵ غرب جزیره مینو- ابوالخصیب محمدرسول‌الله سپاه لو رفتن طرح عملیات پیش از آغاز آن توسط هواپیماهای آواکس-مسدود کردن حفر کانال در معبر اصلی محور و پر کردن آن با مازوت جهت زمین گیر کردن نیروهای ایرانی-شکست خودن نیروهای ایرانی در تصرف کردن جزایر ام‌الرّصاص و ابوالخطیب بعد از۴۸ ساعت و دستور توقف عملیات توسط فرماندهان عملیات کربلای ۵ ۱۹/۱۰۱۳۶۵ ۴ اسفند ۱۳۶۵ شرق بصره یا زهرا(س) سپاه پاسداران تصویب قطعنامه ۵۹۸-پیشروی ۱۲ کیلومتری به سمت بصره-تصرف ۱۱ قرارگاه ارتش عراق-آزادسازی ۱۵۰ کیلومتر از مساحت ایران-انهدام ۸۱ تیپ و گردان مستقل ارتش عراق-تصرف دریاچه بوبیان-آزادسازی ۴ پاسگاه مرزی ایران عملیات بیت المقدس ۷ ۲۲ خرداد ۱۳۶۷ ۲۵ خرداد ۱۳۶۷ شلمچه یا اباعبدالله‌الحسین سپاه هدف از این عملیات صرفاً تضعیف روحیه و ماشین جنگی عراق در قسمت جنوبی کانال پرورش ماهی بود. نیروهای ایرانی با اولین پاتک عراق بدون هیچ مقاومتی به مواضع اولیه خود بازگشند عملیات لبیک یا خمینی غرب کارون فنای‌فی‌الله سپاه جبهه میانی[ویرایش]
نام عملیات شروع عملیات پایان عملیات منطقه نبرد رمز عملیات نیروهای عمل‌کننده نتایج عملیات عملیات کربلای ۱ ۹ تیر ۱۳۶۵ ۱۹ تیر ۱۳۶۵ ارتفاعات قلاویزان تا شهر مهران یا اباالفضل‌العباس ادرکنی سپاه بازپسگیری شهر مهران و ارتفاعات استراتژیک قلاویزان و حمرین-آزادسازی جاده دهلران به مهران-آزادسازی ۲ پاسگاه مرزی عملیات کربلای ۶ ۲۴ دی ۱۳۶۵ ۲۴ دی ۱۳۶۵ شهر نفت شهر و شمال شهر سومار یا زهرا(س) ارتش نیروهای ایرانی در آزادسازی شهر «نفت شهر» ایران و شهر «نفت خانه» عراق شکست خوردند جبهه شمالی[ویرایش]
نام عملیات تاریخ شروع تاریخ پایان منطقه نبرد رمز عملیات نیروهای عمل‌کننده نتایج عملیات عملیات والفجر ۴ ۲۷ مهر ۱۳۶۲ ۳۰ آبان ۱۳۶۲ پنجوین یاالله‌-یاالله‌-یاالله ارتش و سپاه مقاومت بیش از انتظار ارتش عراق در منطقه باعث سرمایه‌گذاری فراوان دو طرف برای پیروزی در این نبرد بود و والفجر۴ را از یک عملیات محدود به یک عملیات گسترده تبدیل کرد. در طی این عملیات ۷۰۰ کیلومترمربع از خاک عراق به تصرف نیروهای ایرانی درآمد. عملیات قادر ۲۴ تیر ۱۳۶۴ ۱۸ شهریور ۱۳۶۴ سیدکان یا صاحب‌الزمان (عج) ارتش به دلیل ناکامی عملیات بدر، ابتکار عمل اینبار به ارتش داده شد و آزادسازی منطقه عمومی اشنویه-پیرانشهر نیز از سپاه به ارتش واگذار شد. اما ارتش نیز در این عملیات ناکام ماند و طی دوماه سه بار در تصرف منطقه شکست خورد و درنهایت دستور توقف عملیات عملیات کربلای ۱۰ ۲۵ فروردین ۱۳۶۶ ۵ اردیبهشت ۱۳۶۶ محور بانه- سردشت- ماووت یا صاحب‌الزمان ادرکنی سپاه و اتحادیه میهنی کردستان پیشروی کند نیروهای ایرانی در راههای سخت‌گذر منطقه-ناکامی در تحقق نیمی از اهداف اولیه عملیات-پیشروی۳۴ کیلومتری در خاک عراق-زمینگیری نیروهای دوطرف در ارتفاعات شاخ‌گولان عملیات بیت المقدس ۲ ۲۵ دی ۱۳۶۶ ۲ بهمن ۱۳۶۶ ارتفاع قمیش- سلیمانیه- ماووت یا زهرا(س) سپاه نخستین عملیات ایران در زمستان بود که در جهت امتیازگیری برای پایان جنگ پیروزی نسبی را به همراه داشت-تصرف ارتفاعات قمیش، ویولان و تنگه گوجار دستاوردهای این عملیات بود عملیات والفجر ۱۰ ۲۴ اسفند ۱۳۶۶ ۲۹ اسفند ۱۳۶۶ حلبچه-سلیمانیه یا رسول‌الله(ص) سپاه آخرین عملیات نظامی ایران بود که از جانب فرماندهان به عنوان آخرین ضربه به ارتش عراق در جهت پذیرفتن قطعنامه۵۹۸ شناخته می‌شود. این عملیات با موفقیت کامل همراه شد و شهرهای حلبچه، دوجیله و خورمال به تصرف نیروهای ایرانی درآمدند-محاصره شهر سلیمانیه عراق-بمباران شیمیایی شهر حلبچه عراق توسط رژیم بعث عملیات مرصاد استان
کرمانشاه یا صاحب‌الزمان عجل‌الله تعالی وجه‌الشریف ارتش و سپاه شکست کامل عملیات «فروغ جاویدان»-عقب راندن نیروهای مهاجم به پشت مرزهای بین المللی-کشتن۲۰۰۰ تن و دستگیری۲۵۰ تن از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران-انهدام۴۰۰ دستگاه انواع وسایل نقلیه ارتش عراق که در اختیار نیروهای مهاجم قرار داشت-پذیرش قطعنامه۵۹۸ شورای امنیت توسط صدام حسین-ابراز تمایل بریتانیا برای برقراری مجدد روابط دیپلماتیک-اعزام نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل به مرزهای دو کشور و ایجاد صلح پایدار. منابع[ویرایش] حسن درّی. اطلس راهنما۵-«کارنامه نبردهای زمینی». مهدی انصاری. چاپ دوم. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ۱۳۸۳. شابک ‎۸-۴۸-۶۳۱۵-۹۶۴. 
[نهفتن] ن ب و عملیات‌های نظامی در جنگ ایران و عراق
نیروهای عمل‌کننده: نیروی دریایی ایالات متحده نیروی هوایی ارتش ایران نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران سپاه پاسداران ارتش بعث عراق نیروی هوایی ارتش بعث عراق نیروی دریایی ارتش بعث عراق جهاد سازندگی نیروی هوایی اسرائیل سربازان داوطلب اتحادیه عرب اتحادیه میهنی کردستان عراق سازمان مجاهدین خلق ایران ستاد جنگ‌های نامنظم عملیات‌های نظامی آمریکا نیروی دریایی
ایالات متحده آمریکا عملیات آخوندک عملیات اراده جدی عملیات فرصت برجسته عملیات کمانگیر چابک نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا عملیات یخچال شکننده عملیات‌های نظامی ایران نیروی هوایی ایران
عملیات کمان ۹۹ عملیات اچ-۳ عملیات سلطان ۱۰ عملیات اوسیراک نیروی زمینی ایران
و سپاه پاسداران گسترده عملیات دزفول نصر توکل ثامن‌الائمه طریق‌القدس فتح‌المبین بیت‌المقدس رمضان مطلع الفجر والفجر مقدماتی والفجر ۱ والفجر ۴ خیبر بدر قادر والفجر ۸ کربلای ۱ کربلای ۴ کربلای ۵ کربلای ۶ کربلای ۱۰ بیت‌المقدس ۲ بیت‌المقدس ۷ لبیک یا خمینی والفجر ۱۰ مرصاد نیمه گسترده عملیات جاده ماهشهر سوسنگرد(۲) امام علی(ع) فرمانده‌کل‌قوا پشتیبانی بیت‌المقدس پشتیبانی والفجر ۸ تکمیلی والفجر ۸ کربلای ۳ تکمیلی کربلای ۵ کربلای ۸ ضربت ذوالفقار بازی‌دراز رجایی و باهنر مطلع‌الفجر والفجر ۳ مسلم بن عقیل عاشورا روح‌الله خمینی کبیر محمد رسول‌الله والفجر ۲ والفجر ۹ کربلای ۲ کربلای ۷ نصر ۴ نصر ۷ نصر ۸ بیت‌المقدس ۳ بیت‌المقدس ۴ بیت‌المقدس ۶ محدود غیور اصلی محرم سوسنگرد (۱) موسیان ذوالفقاریه سه‌راهی آبادان امام مهدی(عج) تپه چشمه شیخ فضل‌الله شهید چمران شهید مدنی قدس ۱ قدس ۲ قدس ۳ قدس ۴ قدس ۵ انصارالحسین ریجاب قلقله میمک عاشورای۱ عاشورای ۲ عاشورای ۳ عاشورای ۴ چغالوند شهید عباس ملکی کانی‌سخت امیرالمومنین(ع) حسین‌بن‌علی ثارالله والفجر ۵ والفجر ۶ ظفر ۱ کربلای ۹ نصر ۱ نصر ۲ نصر ۳ نصر ۵ نصر ۶ تمرچین قوچ‌سلطان اورامانات تحریرالقدس ایذایی∗ اربعین حسینی عملیات امام موسی صدر شهید عبادت شهید رستمی شهید گلاب‌بخش میمک ذیل شهید فرجیان‌زاده ۱۹ رمضان شهید محمّد بیشه ابوذر پاسگاه شهدا حجیج نیروی دریایی ارتش ایران
و سپاه پاسداران
عملیات مروارید کربلای ۳ وزارت کشور
جمهوری اسلامی ایران انفجار ساختمان وزارت کشور عراق عملیات‌های نظامی عراق نیروی زمینی عراق --- نیروی دریایی عراق --- نیروی هوایی عراق --- سازمان مجاهدین خلق بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی عملیات آفتاب عملیات چلچراغ عملیات فروغ‌جاویدان ترور سید احمد خمینی سازمان نظامی نیما انفجار سفارت سوریه در تهران عملیات‌های نظامی
اسرائیل نیروی هوایی اسرائیل عملیات اپرا ^ شمار عملیات‌های ایذایی جنگ ایران و عراق حدود ۱۰۰ مورد است که همگی توسط سپاه پاسداران و واحدهای جنگ نامنظم شهید چمران انجام شده‌است. از آنجا که بسیاری از آن‌ها اسمی خاص نداشته و صرفاً تاریخ انجام آنها مشخص است، از ذکر آن‌ها خودداری شده و تعدادی از عملیات‌های شاخص ذکر می‌گردد.